PHÁT TRIỂN CHUỖI CUNG ỨNG NỘI ĐỊA CHO NGÀNH ĐIỆN GIÓ NGOÀI KHƠI TẠI VIỆT NAM

Từ năng lực công nghiệp hiện có đến cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện gió ngoài khơi.

Phát triển điện gió không chỉ là xây dựng và đưa vào vận hành các trang trại điện gió. Mỗi dự án còn đòi hỏi sự tham gia của một hệ sinh thái công nghiệp với nhiều doanh nghiệp, dịch vụ và lĩnh vực kỹ thuật khác nhau.

Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị triển khai các dự án điện gió quy mô lớn theo định hướng của Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, việc phát triển chuỗi cung ứng trong nước ngày càng được xem là một yếu tố quan trọng nhằm hỗ trợ tiến độ triển khai dự án và nâng cao mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong ngành công nghiệp điện gió.

1. Phát triển điện gió gắn với phát triển chuỗi giá trị công nghiệp

Theo Hội đồng Năng lượng Gió Toàn cầu (Global Wind Energy Council – GWEC), Việt Nam hiện sở hữu nhiều điều kiện để trở thành một trong 5 thị trường điện gió ngoài khơi lớn tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương trong giai đoạn 2031–2035.

Tính đến nay, cả nước đã đưa vào vận hành khoảng 6 GW công suất điện gió, chủ yếu là các dự án trên bờ và gần bờ, đáp ứng nhu cầu điện năng cho hàng triệu hộ gia đình. So với tổng tiềm năng kỹ thuật điện gió ngoài khơi được nhiều nghiên cứu quốc tế ước tính khoảng 600 GW, quy mô phát triển hiện nay vẫn còn khá khiêm tốn.

Điều đó cho thấy, giá trị của ngành điện gió không chỉ nằm ở sản lượng điện được tạo ra mà còn ở khả năng thúc đẩy sự phát triển của chuỗi giá trị công nghiệp trong nước. Khi các dự án được triển khai, nhu cầu đối với hoạt động sản xuất, dịch vụ kỹ thuật và các ngành công nghiệp hỗ trợ cũng sẽ tăng theo, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện gió trong khu vực.

2. Nền tảng công nghiệp sẵn có của Việt Nam

Một trong những lợi thế lớn của Việt Nam khi tiếp cận ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi là không phải xây dựng chuỗi cung ứng từ con số 0 nhờ khả năng kế thừa và chuyển đổi năng lực từ các ngành công nghiệp nặng hiện tại.

Kinh nghiệm hàng chục năm của các doanh nghiệp nội địa trong lĩnh vực đóng tàu và cơ khí dầu khí biển – đặc biệt là năng lực thiết kế, thi công, hạ thủy các giàn khoan khổng lồ nặng hàng nghìn tấn chịu được điều kiện khắc nghiệt của bão biển – chính là bước chuẩn bị tương đồng về mặt kỹ thuật cho năng lượng tái tạo.

Dựa trên năng lực cơ khí, kỹ thuật hàn đặc chủng và đội ngũ kỹ sư sẵn có, các doanh nghiệp trong nước có khả năng chuyển đổi công năng để sản xuất các cấu kiện phức tạp như tháp trụ (tower), móng giàn chân đế (jacket) hay bệ đỡ trạm biến áp ngoài khơi (substation) đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật của quốc tế.

Điều này giúp rút ngắn thời gian phát triển năng lực sản xuất so với việc xây dựng hoàn toàn một chuỗi cung ứng mới.

3. Cấu trúc một chuỗi cung ứng điện gió toàn diện

Một dự án điện gió ngoài khơi không chỉ bao gồm việc lắp đặt tua-bin mà còn cần sự phối hợp của nhiều lĩnh vực khác nhau trong suốt vòng đời dự án.

Một số nhóm hoạt động chính gồm:

• Chế tạo và sản xuất: sản xuất tháp tua-bin, móng cố định hoặc móng nổi, kết cấu thép và các thiết bị phụ trợ
• Hạ tầng cảng và thi công ngoài khơi: chuẩn bị bến cảng, bãi tập kết, phương tiện nâng hạ và các thiết bị phục vụ vận chuyển, lắp đặt ngoài biển
• Các dịch vụ hỗ trợ dự án: khảo sát hiện trường, thủ tục hải quan, vận tải thiết bị, điều phối vận chuyển và quản lý tiến độ giữa các bên tham gia

Khi quy mô tua-bin tiếp tục tăng, việc phối hợp hiệu quả giữa các mắt xích trong chuỗi cung ứng sẽ góp phần hỗ trợ tiến độ triển khai và giảm các phát sinh trong quá trình thực hiện dự án.

4. Cơ hội cho doanh nghiệp trong nước

Mặc dù Việt Nam chưa có dự án điện gió ngoài khơi thương mại đi vào vận hành, quá trình chuẩn bị cho các dự án đang từng bước được triển khai.

Theo thông tin được công bố, quyền khảo sát biển giai đoạn đầu đã được chấp thuận cho 10 dự án với tổng công suất hơn 10 GW. Đây là bước chuẩn bị quan trọng trước khi các dự án chuyển sang các giai đoạn tiếp theo.

Đại diện Bộ Công Thương cũng cho biết, nếu các điều kiện về chính sách, công nghệ và chuỗi cung ứng được phát triển đồng bộ, tỷ lệ nội địa hóa của các dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam có thể đạt khoảng 40–50% trong tương lai. Việc thu hút các nhà sản xuất thiết bị quốc tế đầu tư vào Việt Nam, kết hợp với quá trình chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực, sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia nhiều hơn vào chuỗi giá trị của ngành điện gió.

5. Triển vọng trong thời gian tới

Quá trình phát triển điện gió tại Việt Nam không chỉ hướng tới việc tăng sản lượng điện từ các nguồn năng lượng tái tạo mà còn gắn với mục tiêu phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước.

Việc chuẩn bị năng lực từ sớm sẽ giúp nâng cao khả năng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của dự án, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác với các nhà đầu tư và nhà sản xuất quốc tế khi thị trường phát triển. Qua đó, doanh nghiệp Việt Nam có thể từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện gió ngoài khơi của khu vực.

Liên hệ VTLC nhận tư vấn phương án vận chuyển và báo giá phù hợp.

Vui lòng cung cấp thông tin: loại hàng, thị trường, điểm đi/đến và thời gian dự kiến.

Gửi yêu cầu ngay hôm nay để nhận vận chuyển tối ưu từ đội ngũ VTLC.